శ్రీకృష్ణదేవరాయలు చేసిన 7 అపూర్వ సేవలు

తిరుమల శ్రీవేంకటేశ్వరస్వామివారి చరిత్రలో ఎందరో రాజులు, చక్రవర్తులు తమదైన ముద్ర వేశారు. అయితే భక్తి, పరాక్రమం, దాతృత్వం అన్నీ కలగలిసిన మహారాజుగా విజయనగర సామ్రాజ్యాధినేత శ్రీకృష్ణదేవరాయలు ప్రత్యేక స్థానం సంపాదించుకున్నారు. తిరుమల శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామివారిపై ఆయనకు ఉన్న అచంచలమైన భక్తి కారణంగా తన జీవితకాలంలో ఏకంగా ఏడు సార్లు తిరుమల క్షేత్రాన్ని దర్శించి, స్వామివారికి ఎన్నో అమూల్యమైన కానుకలు, సేవలు సమర్పించారు.

 ఆనంద నిలయ విమాన గోపురానికి స్వర్ణ విలేపనం

శ్రీకృష్ణదేవరాయలు చేసిన సేవలలో అత్యంత విశిష్టమైనది తిరుమల ఆలయ గర్భగుడిపై ఉన్న ఆనంద నిలయ విమాన గోపురానికి బంగారు పూత వేయించడం. తన మూడో తిరుమల యాత్ర సందర్భంగా, సా.శ. 1513లో స్వామివారికి ముప్పై వేల వరహాల బంగారు నాణాలతో కనకాభిషేకం నిర్వహించారు. అనంతరం ఆ బంగారంతోనే ఆనంద నిలయ శిఖరానికి స్వర్ణ విలేపనం చేయించారు. నేటికీ భక్తులను ఆకర్షిస్తున్న బంగారు విమానం వెనుక శ్రీకృష్ణదేవరాయల సేవ చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయింది.

 స్వామివారికి సమర్పించిన అమూల్య ఆభరణాలు

యుద్ధాల్లో విజయాలు సాధించిన ప్రతిసారీ రాయలవారు తిరుమలకు వచ్చి, ఆ విజయాలను శ్రీవారి అనుగ్రహంగా భావించి విలువైన ఆభరణాలను సమర్పించేవారు.

నవరత్న కిరీటం

వజ్రాలు, వైఢూర్యాలు, మాణిక్యాలు పొదిగిన అత్యంత విలువైన స్వర్ణ నవరత్న కిరీటాన్ని స్వామివారికి సమర్పించారు.

 కఠి హస్తం – నవరత్న పతకం

స్వామివారి హస్తాలకు, వక్షఃస్థలానికి అలంకరించేందుకు రత్నఖచిత ఆభరణాలను కానుకగా అందజేశారు.

బంగారు ఖడ్గం

అపురూపమైన రత్నాలు పొదిగిన సువర్ణ ఖడ్గాన్ని కూడా శ్రీవారికి సమర్పించి తన భక్తిని చాటుకున్నారు.

నేటికీ దర్శనమిస్తున్న కాంస్య విగ్రహాలు

తిరుమల ఆలయంలో ధ్వజస్తంభం దాటిన తర్వాత కుడివైపున శ్రీకృష్ణదేవరాయలు, ఆయన దేవేరులు చిన్నాదేవి, తిరుమలదేవిల కాంస్య విగ్రహాలు దర్శనమిస్తాయి.

సా.శ. 1514లో జరిగిన తన నాల్గవ తిరుమల యాత్ర సందర్భంగా, తాము జీవించి ఉండగానే ఈ విగ్రహాలను తయారు చేయించి, స్వామివారి వైపు చేతులు జోడించి నమస్కరిస్తున్న భంగిమలో ఆలయంలో ప్రతిష్ఠింపజేశారు. ఈ విగ్రహాలు రాయల భక్తికి నేటికీ ప్రత్యక్ష సాక్ష్యాలుగా నిలిచాయి.

 గ్రామాల దానం – నిత్య నైవేద్యాల కోసం

తిరుమల ఆలయంలో నిత్య పూజలు, నైవేద్యాలు, ఉత్సవాలు నిరంతరాయంగా కొనసాగేందుకు శ్రీకృష్ణదేవరాయలు అనేక సారవంతమైన గ్రామాలను దేవదాయంగా ఆలయానికి దానం చేశారు. ఈ దానాల ద్వారా ఆలయ నిర్వహణకు శాశ్వత ఆదాయం సమకూరేలా చర్యలు చేపట్టారు.

రాయల ఏడు తిరుమల యాత్రలు

మొదటి యాత్ర – సా.శ. 1513 (ఫిబ్రవరి)

శత్రువులపై విజయాలు సాధించాలని స్వామివారి ఆశీస్సులు కోరుతూ తిరుమలకు విచ్చేశారు.

 రెండవ యాత్ర – సా.శ. 1513 (మే)

ఉదయగిరి కోటను జయించిన అనంతరం కృతజ్ఞతగా తిరుమలకు వచ్చి నవరత్న ఖచిత కానుకలు సమర్పించారు.

 మూడవ యాత్ర – సా.శ. 1513 (జూన్)

స్వామివారికి ముప్పై వేల వరహాలతో కనకాభిషేకం నిర్వహించి, ఆనంద నిలయ విమాన గోపురానికి స్వర్ణ విలేపనం చేసే కార్యక్రమానికి శ్రీకారం చుట్టారు.

నాల్గవ యాత్ర – సా.శ. 1514

కొండవీడు కోట విజయానంతరం తిరుమలకు వచ్చి, తనతో పాటు దేవేరుల కాంస్య విగ్రహాలను ఆలయంలో ప్రతిష్ఠింపజేశారు.

 ఐదవ యాత్ర – సా.శ. 1515

కళింగ దేశ దండయాత్ర విజయవంతంగా ముగిసిన తర్వాత తిరుమలకు విచ్చేసి వజ్రాలు, వైఢూర్యాలు సహా అనేక విలువైన ఆభరణాలను సమర్పించారు.

ఆరవ యాత్ర – సా.శ. 1517

కడప, భువనగిరి ప్రాంతాలను జయించిన అనంతరం భారీ మొత్తంలో బంగారు నాణాలను స్వామివారికి సమర్పించారు.

ఏడవ యాత్ర – సా.శ. 1521

ఇది రాయల వారి చివరి తిరుమల యాత్ర. తన సామ్రాజ్యం సుభిక్షంగా ఉండాలని, ప్రజలు సుఖశాంతులతో జీవించాలని ప్రార్థిస్తూ ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహించారు.

 భక్తి, దాతృత్వానికి చిరస్మరణీయ చిహ్నం

శ్రీకృష్ణదేవరాయల పేరు తిరుమల చరిత్రలో చిరస్థాయిగా నిలిచిపోవడానికి కారణం కేవలం ఆయన పరాక్రమం మాత్రమే కాదు. శ్రీవారిపై ఆయనకు ఉన్న అపారమైన భక్తి, ఆలయ అభివృద్ధికి అందించిన అమూల్యమైన సేవలు కూడా. ఆనంద నిలయానికి స్వర్ణ కాంతులు అద్దడం నుంచి నిత్య నైవేద్యాల కోసం గ్రామాలను దానం చేయడం వరకు ఆయన చేసిన సేవలు నేటికీ భక్తులను ఆశ్చర్యపరుస్తూనే ఉన్నాయి.

అందుకే తిరుమలకు వెళ్లే ప్రతి భక్తుడికి శ్రీకృష్ణదేవరాయలు భక్తి, వినయం, దాతృత్వం, దైవానురక్తికి గొప్ప ఆదర్శంగా నిలిచారు.