తిరుమల నడకదారుల విశిష్టత.. అలిపిరి, శ్రీవారి మెట్టు మార్గాల ఆధ్యాత్మిక ప్రాధాన్యం

కలియుగ వైకుంఠంగా పేరుగాంచిన తిరుమలకు కాలినడకన చేరుకోవడం అనాదిగా వస్తున్న పవిత్ర సంప్రదాయం. ప్రతి రోజు వేలాది మంది భక్తులు "గోవిందా.. గోవిందా.." అనే నామస్మరణతో ఏడుకొండలు అధిరోహించి శ్రీవారి దర్శనం చేసుకుంటారు. భక్తుల కోసం టీటీడీ ప్రధానంగా అలిపిరి నడకదారి, శ్రీవారి మెట్టు అనే రెండు మార్గాలను అందుబాటులో ఉంచింది.

వాటిలో అలిపిరి మార్గం అత్యంత పురాతనమైనది, ప్రజాదరణ పొందినది. "అలిపిరి" అనే పదం తమిళంలోని "అడివారమ్" అనే పదం నుంచి రూపాంతరం చెందిందని చెబుతారు. దీనికి కొండ అడుగు భాగం అనే అర్థం ఉంది. పురాణ కథనాల ప్రకారం పూర్వం ఇక్కడ ఒక మహా చింతచెట్టు ఉండేదని, వైష్ణవ సంప్రదాయంలో అత్యంత పూజనీయులైన నమ్మాళ్వార్ ఆ చెట్టు కింద ధ్యానం చేస్తూ తన భక్తులకు దర్శనమిచ్చేవారని విశ్వసిస్తారు.

అలిపిరి వద్ద కొండ ఎక్కే ప్రారంభ ప్రాంతంలో శ్రీవారి పాదాల మండపం ఉంటుంది. పురాణ విశ్వాసం ప్రకారం శ్రీనివాసుడు రాత్రివేళల్లో కొండ దిగి తిరుచానూరులోని పద్మావతి అమ్మవారిని దర్శించేందుకు వెళ్తూ తన పాదరక్షలను ఇక్కడే విడిచి వెళ్లేవారని చెబుతారు. అందుకే భక్తులు ఇక్కడ స్వామివారి పాదాలకు నమస్కరించి తమ యాత్రను ప్రారంభిస్తారు.

ఈ మార్గంలో కొండ సగం దాటిన తర్వాత గాలి గోపురం దర్శనమిస్తుంది. విజయనగర సామ్రాజ్య కాలంలో సాళువ నరసింహరాయలు దీనిని నిర్మించినట్లు చారిత్రక ఆధారాలు తెలియజేస్తున్నాయి. తిరుమల చేరుకునే ముందు కనిపించే అత్యంత నిటారైన మెట్ల ప్రాంతాన్ని "మోకాళ్ల పర్వతం" అని పిలుస్తారు. పూర్వం భక్తులు ఈ ప్రాంతాన్ని మోకాళ్లపై నడుస్తూ అధిరోహించేవారని చెబుతారు. నేటికీ కొందరు భక్తులు అదే సంప్రదాయాన్ని కొనసాగిస్తున్నారు.

అలిపిరి మార్గం సుమారు 11 కిలోమీటర్ల పొడవు కలిగి ఉండగా, ఇందులో దాదాపు 3,550 మెట్లు ఉన్నాయి. ఈ మార్గం ద్వారా తిరుమల చేరుకోవడానికి సాధారణంగా నాలుగు నుంచి ఆరు గంటల సమయం పడుతుంది. ఈ నడక మార్గం 24 గంటలూ భక్తులకు అందుబాటులో ఉంటుంది.

ఇక శ్రీవారిని చేరుకునే మరో మార్గం శ్రీవారి మెట్టు. అలిపిరి మార్గంతో పోలిస్తే ఇది తక్కువ దూరం ఉన్నప్పటికీ ఆధ్యాత్మికంగా, చారిత్రకంగా ఎంతో ప్రాముఖ్యత కలిగినదిగా భావిస్తారు. ఈ మార్గం శ్రీనివాస మంగాపురం సమీపం నుంచి ప్రారంభమవుతుంది.

పురాణాల ప్రకారం శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామివారు పద్మావతి అమ్మవారిని వివాహం చేసుకున్న అనంతరం శ్రీనివాస మంగాపురంలోని అగస్త్య మహర్షి ఆశ్రమంలో ఆరు నెలలు నివసించి, అక్కడి నుంచి తిరుమల కొండపైకి చేరుకునేందుకు ఉపయోగించిన మార్గమే శ్రీవారి మెట్టు అని భక్తుల విశ్వాసం. స్వామివారే నడిచిన దారి కావడంతో దీనికి "శ్రీవారి మెట్టు" అనే పేరు వచ్చింది.

చరిత్ర ప్రకారం విశిష్టాద్వైత సిద్ధాంత ప్రవక్త శ్రీ రామానుజాచార్యులు కూడా ఈ మార్గం ద్వారానే తిరుమలకు చేరుకున్నారని చెబుతారు. విజయనగర చక్రవర్తి శ్రీకృష్ణదేవరాయలు సైతం అనేకసార్లు ఈ మార్గంలో కాలినడకన తిరుమలకు వచ్చి శ్రీవారిని దర్శించుకున్నట్లు చారిత్రక ఆధారాలు సూచిస్తున్నాయి.

శ్రీవారి మెట్టు మార్గం సుమారు 2.1 కిలోమీటర్ల పొడవు కలిగి ఉండగా, ఇందులో దాదాపు 2,388 మెట్లు ఉన్నాయి. దూరం తక్కువగా ఉండటంతో గంటన్నర నుంచి రెండు గంటల్లోనే భక్తులు తిరుమలకు చేరుకోవచ్చు. అయితే భద్రతా కారణాల దృష్ట్యా ఈ మార్గంలో ఉదయం 6 గంటల నుంచి సాయంత్రం 6 గంటల వరకు మాత్రమే భక్తులకు అనుమతి ఉంటుంది.

కాలినడకన వచ్చే భక్తుల కోసం టీటీడీ రెండు మార్గాల్లోనూ తాగునీరు, విశ్రాంతి కేంద్రాలు, ఉచిత లగేజీ రవాణా, భద్రతా ఏర్పాట్లు వంటి అనేక సౌకర్యాలను కల్పిస్తోంది. అలాగే కోటా లభ్యతను బట్టి దివ్యదర్శనం టోకెన్లను కూడా అందజేస్తోంది.

భక్తి, శరణాగతి, నామస్మరణతో కూడిన ఈ నడక యాత్ర భక్తులకు ప్రత్యేక ఆధ్యాత్మిక అనుభూతిని అందిస్తుంది. అందుకే తిరుమలకు కాలినడకన వెళ్లడం కేవలం ప్రయాణంగా కాకుండా, శ్రీవారి సన్నిధికి చేసే పవిత్ర యాత్రగా భావించబడుతోంది.